Ciążowe zapalenie dziąseł to problem, który dotyka nawet dwie na trzy kobiety w ciąży. Choć często jest lekceważony, może znacząco obniżyć komfort przyszłej mamy, a zaniedbany – prowadzić do poważniejszych komplikacji. Jak dbać o zdrowie dziąseł w tym wyjątkowym czasie? Radzi dentystka.
Zapalenie dziąseł w ciąży najczęściej pojawia się w drugim trymestrze, choć może wystąpić na każdym etapie ciąży. Objawia się zaczerwienieniem, opuchlizną, bólem oraz skłonnością do krwawienia, szczególnie podczas mycia czy nitkowania zębów. Dotyka nawet 60–70% kobiet ciężarnych, stając się jednym z najczęstszych problemów stomatologicznych w tym okresie. Za jego rozwój odpowiadają przede wszystkim zmiany hormonalne – wzrost poziomu estrogenów i progesteronu – ale wpływ mają także inne czynniki.
– W ciąży organizm kobiety przechodzi wiele zmian. Poza podwyższonym poziomem hormonów układ odpornościowy funkcjonuje inaczej, czasem jest osłabiony, a innym razem reaguje nadmiernie. Dolegliwości nasilają się przez nagromadzenie płytki bakteryjnej, co jest często związane z trudnościami w higienie jamy ustnej spowodowanymi tkliwością dziąseł. Dodatkowo poranne nudności i wymioty, poprzez kontakt kwaśnej treści żołądkowej z dziąsłami i szkliwem, jeszcze pogarszają sytuację – tłumaczy lek. dent. Wiktoria Adaszewska z Dentim Clinic Medicover w Katowicach.
Typowe objawy to ból, obrzęk, przekrwienie i krwawienie podczas szczotkowania. U niektórych kobiet może pojawić się także nadziąślak ciężarnych – łagodna zmiana, która zwykle znika po porodzie. W sytuacji gdy przeszkadza w jedzeniu lub mówieniu albo intensywnie krwawi, można ją usunąć chirurgicznie.
Dziąsła pod szczególną opieką
Ciążowe zapalenie dziąseł występuje częściej u kobiet, które przed ciążą miały problemy z dziąsłami lub zaniedbywały higienę jamy ustnej. Dlatego tak ważne jest, by jeszcze przed zajściem w ciążę odwiedzić dentystę. Sprawdzi on stan uzębienia, wykryje ewentualną próchnicę i ogniska zapalne, np. niedoleczone zęby kanałowo.
– Podczas ciąży również można bezpiecznie leczyć zęby, jednak ważne jest, by poinformować o ciąży lekarza, który dobierze odpowiednie metody i leki – podkreśla ekspertka.
Nieleczony stan zapalny dziąseł może mieć poważne konsekwencje nie tylko dla matki, ale i dziecka. Zwiększa ryzyko stanu przedrzucawkowego, przedwczesnego porodu oraz niskiej masy urodzeniowej noworodka. Co więcej, ciążowe zapalenie dziąseł może przejść w stan przewlekły, narażając matkę na dalsze problemy zdrowotne.
Jak dbać o higienę jamy ustnej w ciąży?
Podstawą jest regularne, dokładne usuwanie płytki nazębnej, które zmniejsza ilość szkodliwych bakterii i zapobiega próchnicy oraz zapaleniu przyzębia.
– Fluorki stosowane miejscowo w pastach i płukankach są całkowicie bezpieczne i niezbędne do ochrony szkliwa. Bezpieczna jest również fluoryzacja wzmacniająca szkliwo oraz profesjonalna higienizacja jamy ustnej – wyjaśnia dentystka.
W domowej pielęgnacji warto używać miękkiej szczoteczki, past z aminofluorkami lub hydroksyapatytem o właściwościach remineralizujących oraz płukanek, szczególnie po epizodach wymiotów. Nitkowanie pozostaje kluczowym elementem codziennej higieny.
Zaleca się co najmniej jedną kontrolę stomatologiczną w ciąży oraz higienizację przed lub w drugim bądź trzecim trymestrze, a w razie dolegliwości – wcześniej.
– Przewlekły stan zapalny dziąseł jest źródłem bakterii i cytokin prozapalnych, które mogą wpływać na inne układy organizmu i przyczyniać się do powikłań ciąży. Jeśli bakterie penetrują kieszonki dziąsłowe, konieczna jest profesjonalna higienizacja oraz miejscowe leczenie – podsumowuje lekarka.
Erozja szkliwa pod wpływem kwaśnych treści
Wymioty na początku ciąży narażają szkliwo na działanie niskiego pH soków żołądkowych, co osłabia zęby i sprzyja próchnicy. Pierwszym objawem jest nadwrażliwość.
– Należy ograniczać kwaśne produkty i napoje, które pogarszają stan szkliwa oraz sprzyjają przebarwieniom. Profilaktyka fluorkowa, regularne szczotkowanie i dieta bogata w wapń to najlepsza ochrona – radzi ekspertka.
Pomocna jest też niegazowana woda mineralna, która neutralizuje pH jamy ustnej, usuwa resztki pokarmu i nawilża śluzówki.
– Przed ciążą warto zaopatrzyć się w miękką szczoteczkę i nauczyć odpowiedniej techniki mycia zębów – delikatnej, ale skutecznej, prowadząc włosie od dziąseł ku koronom zębów. Zbyt mocne szczotkowanie może szkodzić – przestrzega lekarka.
