Lato to czas, gdy coraz częściej wystawiamy skórę na działanie promieniowania UV. Dłuższe dni, urlopy, plaża i aktywności na świeżym powietrzu sprawiają, że skóra jest bardziej narażona na negatywne skutki słońca. Właśnie dlatego Akademia Czerniaka po raz kolejny przypomina o znaczeniu profilaktyki i świadomej ochrony skóry.
Tegoroczna, XV edycja Tygodnia Świadomości Czerniaka odbywa się pod hasłem „Mapa skóry. Bezpieczny początek podróży”. Kampania zachęca, by spojrzeć na własną skórę jak na mapę pełną znaków, sygnałów i punktów ostrzegawczych, które warto regularnie obserwować.
Skóra potrafi wysyłać sygnały ostrzegawcze
Eksperci podkreślają, że czerniak jest jednym z tych nowotworów, które bardzo często rozwijają się na widocznej powierzchni skóry. Dzięki temu w wielu przypadkach możliwe jest szybkie zauważenie niepokojących zmian i wdrożenie leczenia na wczesnym etapie choroby.
Jak podkreśla Akademia Czerniaka, kluczowe znaczenie ma znajomość własnych znamion i regularna samoobserwacja skóry. To właśnie dlatego metafora „mapy skóry” stała się motywem przewodnim tegorocznej kampanii. Skóra, podobnie jak mapa podróży, posiada punkty orientacyjne, które pomagają szybciej dostrzec potencjalne zagrożenia.
Ambasadorką tegorocznej edycji została aktorka Masza Wągrocka, która wystąpiła w kampanii promującej świadome dbanie o skórę oraz regularne kontrole znamion.
Liczba zachorowań nadal rośnie
Problem nowotworów skóry w Polsce wciąż pozostaje bardzo poważny. Każdego roku diagnozuje się około 50 tysięcy nowych przypadków nowotworów skóry, w tym ponad 4500 zachorowań na czerniaka. Niestety część pacjentów trafia do specjalistów dopiero wtedy, gdy choroba jest już w zaawansowanym stadium.
Eksperci zwracają jednak uwagę, że dzięki rosnącej świadomości społecznej oraz lepszej diagnostyce poprawiają się wyniki leczenia. W ciągu ostatnich lat przeżywalność pacjentów z czerniakiem w Polsce wzrosła o około 20%, osiągając poziom wyższy niż średnia w wielu krajach Unii Europejskiej.
Duże znaczenie mają zarówno nowoczesne terapie, jak i działania edukacyjne prowadzone w ramach Narodowej Strategii Onkologicznej oraz kampanii społecznych.
ABCDE czerniaka — zasada, którą warto znać
Podstawą profilaktyki pozostaje regularna obserwacja znamion. Specjaliści przypominają o zasadzie ABCDE, która pomaga rozpoznać zmiany wymagające konsultacji dermatologicznej.
Niepokojące mogą być:
• asymetria znamienia,
• nierówne lub poszarpane brzegi,
• niejednolity kolor,
• średnica większa niż 5–6 mm,
• szybka zmiana wyglądu znamienia.
Każda nowa zmiana lub znamię, które zaczyna się powiększać, zmieniać kolor czy kształt, powinno zostać skonsultowane ze specjalistą.
Ochrona przeciwsłoneczna to codzienny nawyk
Eksperci podkreślają, że profilaktyka czerniaka nie powinna ograniczać się jedynie do wakacji. Ochrona skóry przed promieniowaniem UV jest ważna przez cały rok — również w pochmurne dni.
Podstawą pozostaje regularne stosowanie kremów z wysokim filtrem SPF, najlepiej minimum 30, a w przypadku skóry twarzy SPF 50. Filtr należy aplikować odpowiednio wcześniej i ponawiać nakładanie co kilka godzin, szczególnie podczas przebywania na słońcu, kąpieli czy intensywnego wysiłku fizycznego.
Bardzo ważne jest także unikanie ekspozycji na słońce w godzinach największego nasłonecznienia, noszenie nakryć głowy, okularów przeciwsłonecznych oraz odpowiedniej odzieży ochronnej.
Eksperci przypominają również o całkowitej rezygnacji z solarium, które znacząco zwiększa ryzyko rozwoju czerniaka i innych nowotworów skóry.
Profilaktyka, która zaczyna się od codziennych decyzji
XV Tydzień Świadomości Czerniaka ma przypominać, że troska o skórę powinna być elementem codziennych nawyków, a nie jedynie sezonowym działaniem przed urlopem. Regularna samoobserwacja, kontrola znamion i świadoma ochrona przeciwsłoneczna mogą realnie zmniejszyć ryzyko zachorowania.
Akademia Czerniaka zachęca także, by poprzez własne działania budować dobre nawyki wśród dzieci i najbliższych. Bo właśnie codzienne decyzje mają największy wpływ na zdrowie skóry w przyszłości.
Hasło tegorocznej kampanii brzmi:
„Zanim zaplanujesz wakacje — zaplanuj ochronę skóry. Bo najważniejszą mapę nosisz na sobie.”
