Miesiączki mogą różnić się długością i intensywnością. U niektórych kobiet krwawienie jest niewielkie, u innych bardziej obfite, zwłaszcza w pierwszych dniach cyklu. Nie oznacza to jednak, że każde intensywne krwawienie powinno być uznawane za normalną cechę organizmu.
Obfita miesiączka może wpływać na pracę, sen, aktywność fizyczną i życie towarzyskie. Niekiedy prowadzi również do niedoboru żelaza oraz niedokrwistości. Jeśli krwawienie zmusza do rezygnowania z codziennych zajęć albo wywołuje ciągły lęk przed przeciekaniem, warto powiedzieć o nim lekarzowi.
Jak rozpoznać obfitą miesiączkę?
Dokładne zmierzenie ilości traconej krwi w warunkach domowych jest trudne. Dlatego podczas oceny miesiączki większe znaczenie mają jej wpływ na samopoczucie i codzienne funkcjonowanie oraz częstotliwość wymiany środków higienicznych.
O nadmiernym krwawieniu miesiączkowym mogą świadczyć:
- konieczność zmiany podpaski lub tamponu co godzinę albo co dwie godziny,
- opróżnianie kubeczka menstruacyjnego częściej, niż zaleca producent,
- potrzeba jednoczesnego stosowania dwóch zabezpieczeń, na przykład tamponu i podpaski,
- regularne przeciekanie krwi na ubranie lub pościel,
- konieczność wstawania w nocy, aby zmienić środek higieniczny,
- krwawienie utrzymujące się dłużej niż siedem dni,
- obecność skrzepów większych niż około 2,5 cm,
- rezygnowanie z pracy, ćwiczeń, podróży lub spotkań z powodu miesiączki,
- częste zmęczenie, osłabienie albo duszność.
Takie objawy są wskazaniem do konsultacji, zwłaszcza jeśli powtarzają się w kolejnych cyklach lub wyraźnie nasilają.
Nie liczy się tylko ilość krwi
Dawniej obfitą miesiączkę określano głównie na podstawie szacowanej objętości utraconej krwi. Obecnie zwraca się większą uwagę na to, jak krwawienie wpływa na jakość życia kobiety.
Jeśli podczas okresu nie możesz spokojnie wyjść z domu, podróżować komunikacją, przespać nocy albo skoncentrować się na pracy, problem zasługuje na ocenę medyczną. Nie trzeba czekać, aż wyniki badań będą bardzo złe.
Warto pamiętać, że kobiety mogą z czasem przyzwyczaić się do nasilonych objawów. Jeżeli miesiączki od lat są obfite, mogą zostać uznane za rodzinne albo naturalne. Tymczasem długotrwała utrata krwi może stopniowo wyczerpywać zapasy żelaza.
Obfita miesiączka a niedokrwistość
Wraz z krwią organizm traci żelazo potrzebne do produkcji hemoglobiny. Jeśli straty są większe niż ilość żelaza dostarczana i wchłaniana z pożywienia, może rozwinąć się niedobór żelaza, a następnie niedokrwistość.
Początkowe objawy bywają niespecyficzne. Kobieta może czuć się osłabiona, senna i mniej wydolna. Zdarza się, że tłumaczy to stresem, pogodą albo przemęczeniem.
Na niedobór żelaza lub niedokrwistość mogą wskazywać:
- utrzymujące się zmęczenie,
- bladość skóry,
- bóle i zawroty głowy,
- problemy z koncentracją,
- zadyszka podczas niewielkiego wysiłku,
- przyspieszone bicie lub kołatanie serca,
- marznięcie dłoni i stóp,
- osłabienie włosów i paznokci.
W przypadku nasilonej anemii może pojawić się wyraźna duszność oraz znaczne osłabienie. Obfite miesiączki są jedną z możliwych przyczyn niedokrwistości z niedoboru żelaza.
Dlaczego miesiączki stają się obfite?
Nadmierne krwawienie może mieć wiele przyczyn. Czasem nie udaje się wskazać jednej konkretnej, a u części kobiet bardziej obfite cykle pojawiają się w określonych momentach życia, na przykład po rozpoczęciu miesiączkowania, po ciąży lub przed menopauzą.
Do możliwych przyczyn należą mięśniaki macicy, polipy, adenomioza, endometrioza oraz zaburzenia owulacji. Obfite lub nieregularne krwawienia mogą towarzyszyć także zespołowi policystycznych jajników.
Znaczenie mogą mieć choroby tarczycy, infekcje narządów miednicy mniejszej oraz zaburzenia krzepnięcia, w tym choroba von Willebranda. W takim przypadku oprócz obfitych miesiączek mogą występować częste krwawienia z nosa, łatwe powstawanie siniaków lub przedłużone krwawienie po zabiegach stomatologicznych.
Krwawienia mogą nasilić również niektóre leki, zwłaszcza preparaty zmniejszające krzepliwość krwi. Miedziana wkładka wewnątrzmaciczna także może powodować bardziej obfite i bolesne miesiączki, szczególnie w pierwszych miesiącach stosowania.
Znacznie rzadziej nieprawidłowe krwawienie bywa związane ze zmianami przednowotworowymi lub nowotworem trzonu macicy. Dlatego nagłej zmiany charakteru miesiączek nie należy ignorować, zwłaszcza po menopauzie.
Kiedy umówić się do ginekologa?
Konsultację warto zaplanować, jeśli miesiączki są obfite od kilku cykli, utrudniają codzienne funkcjonowanie albo towarzyszy im osłabienie. Do lekarza należy zgłosić się również wtedy, gdy krwawienie nagle stało się wyraźnie intensywniejsze niż wcześniej.
Oceny wymagają także:
- krwawienia pomiędzy miesiączkami,
- plamienia lub krwawienia po stosunku,
- silny lub nasilający się ból podbrzusza,
- ból podczas współżycia, oddawania moczu albo wypróżniania,
- miesiączki, które stały się nieregularne,
- krwawienie pojawiające się po menopauzie,
- osłabienie, duszność, zawroty głowy lub kołatanie serca.
Każde krwawienie po menopauzie powinno zostać ocenione przez lekarza, nawet jeśli było niewielkie i wystąpiło tylko raz.
Kiedy potrzebna jest pilna pomoc?
Bardzo intensywne krwawienie może prowadzić do szybkiej utraty krwi. Pilnej oceny medycznej wymaga sytuacja, w której podpaska lub tampon całkowicie przemaka mniej więcej w ciągu godziny, a taki stan utrzymuje się przez kolejne godziny.
Nie należy zwlekać z uzyskaniem pomocy, jeśli jednocześnie pojawiają się:
- omdlenie albo wrażenie, że zaraz do niego dojdzie,
- silne zawroty głowy,
- duszność,
- ból w klatce piersiowej,
- bardzo szybkie bicie serca,
- wyraźna bladość, zimne poty lub znaczne osłabienie,
- nagły, bardzo silny ból brzucha.
Pilnej konsultacji wymaga także intensywne krwawienie, jeśli kobieta jest lub może być w ciąży. Krwawienie podczas ciąży nie powinno być traktowane jak zwykła miesiączka.
Jak przygotować się do wizyty?
Przed konsultacją warto przez kilka cykli prowadzić dzienniczek miesiączkowy. Można zapisywać daty rozpoczęcia i zakończenia krwawienia, częstotliwość wymiany środków higienicznych, obecność skrzepów, przeciekanie oraz nasilenie bólu.
Przydatne będą również informacje o krwawieniach między miesiączkami, stosowanej antykoncepcji, lekach i suplementach. Lekarz może zapytać o przebyte ciąże, choroby przewlekłe oraz przypadki zaburzeń krzepnięcia w rodzinie.
Nie trzeba znać dokładnej objętości traconej krwi. Opis tego, jak często zmieniasz zabezpieczenie i w jaki sposób miesiączka wpływa na twoje życie, może dostarczyć lekarzowi ważnych informacji.
Jakie badania może zlecić lekarz?
Zakres diagnostyki zależy od wieku, objawów, historii chorób oraz wyniku badania lekarskiego. Zwykle bierze się pod uwagę morfologię krwi, która pomaga wykryć niedokrwistość. W zależności od sytuacji lekarz może zalecić także ocenę gospodarki żelazowej, w tym ferrytyny.
Czasem potrzebne są dodatkowe badania krwi, na przykład dotyczące funkcji tarczycy lub krzepnięcia. W diagnostyce przyczyn obfitych miesiączek wykorzystuje się również badanie ginekologiczne i USG.
W niektórych sytuacjach lekarz może zaproponować histeroskopię albo pobranie próbki endometrium. Nie oznacza to automatycznie podejrzenia nowotworu. Dobór badań zależy od obrazu klinicznego i czynników ryzyka. Zalecenia dotyczące oceny oraz leczenia obfitych miesiączek opisuje również NICE.
Czy obfite miesiączki można leczyć?
Sposób leczenia zależy od przyczyny krwawienia, stopnia jego nasilenia, ogólnego stanu zdrowia oraz planów dotyczących ciąży. Nie istnieje jedna metoda odpowiednia dla każdej kobiety.
Lekarz może rozważyć leczenie zmniejszające krwawienie, odpowiednio dobrane leki przeciwzapalne albo metody hormonalne. U części pacjentek skutecznym rozwiązaniem jest hormonalna wkładka wewnątrzmaciczna. Jeśli występuje niedobór żelaza, może być konieczne jego uzupełnienie pod kontrolą specjalisty.
Gdy przyczyną są mięśniaki, polipy lub inne zmiany w obrębie macicy, leczenie może obejmować odpowiednio dobrane procedury zabiegowe. Decyzja powinna uwzględniać potrzeby pacjentki, przeciwwskazania oraz jej plany prokreacyjne.
Nie należy samodzielnie rozpoczynać przyjmowania leków hormonalnych, preparatów ograniczających krwawienie ani dużych dawek żelaza. Najpierw trzeba ustalić przyczynę problemu i dobrać bezpieczne postępowanie.
Nie musisz podporządkowywać życia miesiączce
Miesiączka nie powinna zmuszać do pozostawania przez kilka dni w domu, rezygnowania z pracy ani ustawicznego kontrolowania, czy ubranie nie zostało poplamione. Obfite krwawienie nie jest problemem, który trzeba znosić w milczeniu.
Jeśli miesiączki wpływają na twoje samopoczucie i codzienne funkcjonowanie, porozmawiaj z ginekologiem lub lekarzem rodzinnym. W wielu przypadkach możliwe jest znalezienie przyczyny oraz dobranie leczenia, które wyraźnie ograniczy krwawienie i poprawi jakość życia.
