Wakacyjny detoks? Pomoże czy zaszkodzi?

Lato sprzyja zmianom nawyków żywieniowych. W mediach społecznościowych nie brakuje porad dotyczących detoksów i restrykcyjnych diet, które mają „oczyścić organizm” lub poprawić zdrowie. Specjaliści ostrzegają jednak, że takie praktyki mogą być nie tylko nieskuteczne, ale także niebezpieczne – zwłaszcza dla osób zmagających się z chorobą nowotworową.

Eliminacja mięsa podczas leczenia? To może być błądModa na detoks nie zawsze służy zdrowiu

W okresie wakacyjnym rośnie popularność różnego rodzaju diet eliminacyjnych i programów detoksykacyjnych. Ich zwolennicy przekonują, że ograniczenie wybranych produktów lub głodówki pomagają oczyścić organizm i poprawić samopoczucie. Eksperci podkreślają jednak, że w wielu przypadkach nie znajduje to potwierdzenia w badaniach naukowych.

Szczególnie niebezpieczne może być stosowanie takich diet przez osoby przewlekle chore, a zwłaszcza pacjentów onkologicznych. Organizm w czasie leczenia ma zupełnie inne potrzeby niż organizm osoby zdrowej – potrzebuje więcej energii i znacznie większej ilości pełnowartościowego białka, aby wspierać regenerację i zwiększyć szanse na skuteczną terapię.

Polacy nadal wierzą w żywieniowe mity

Jak wynika z raportu Fundacji Nutricia „Dezinformacja żywieniowa. Co Polacy wiedzą o żywieniu w chorobie?”, w społeczeństwie wciąż funkcjonuje wiele nieprawdziwych przekonań dotyczących odżywiania podczas choroby.

Ponad jedna trzecia Polaków uważa, że restrykcyjna dieta może „zagłodzić” nowotwór i zahamować jego rozwój. Jeszcze więcej, bo 41 proc. badanych, jest przekonanych, że całkowite wyeliminowanie cukru z diety zatrzyma chorobę.

Specjaliści wyjaśniają, że choć komórki nowotworowe wykorzystują glukozę, organizm człowieka nie jest w stanie funkcjonować bez odpowiedniej podaży węglowodanów. Ich radykalne ograniczenie nie zatrzymuje rozwoju nowotworu, natomiast może prowadzić do osłabienia organizmu i pogorszenia stanu odżywienia pacjenta.

Eliminacja mięsa podczas leczenia? To może być błąd

Raport pokazuje również, że wielu Polaków uważa za słuszne wykluczenie produktów pochodzenia zwierzęcego w trakcie terapii onkologicznej.

Co piąty respondent twierdzi, że chory powinien całkowicie zrezygnować z jedzenia mięsa, a 21 proc. badanych uważa dietę wegańską za najlepszy sposób żywienia podczas leczenia. Z kolei 28 proc. opowiada się za wyeliminowaniem czerwonego mięsa.

Dietetycy kliniczni podkreślają jednak, że w czasie choroby organizm potrzebuje zwiększonej ilości pełnowartościowego białka, które jest niezbędne do odbudowy tkanek i prawidłowego przebiegu leczenia. Samodzielne wprowadzanie restrykcyjnych diet może utrudnić pokrycie zapotrzebowania na składniki odżywcze i zwiększyć ryzyko niedożywienia, będącego jednym z najpoważniejszych problemów pacjentów onkologicznych.

Niedożywienie może utrudnić leczenie

Eksperci zwracają uwagę, że konsekwencje niewłaściwego żywienia wykraczają daleko poza utratę masy ciała.

Osłabiony organizm gorzej znosi chemioterapię czy radioterapię, wolniej się regeneruje, a w skrajnych przypadkach niedożywienie może nawet doprowadzić do konieczności przerwania leczenia.

Jak podkreśla dr n. med. i n. o zdr. Katarzyna Różycka, dietetyk, jednym z największych zagrożeń jest podejmowanie decyzji żywieniowych na podstawie niesprawdzonych informacji znalezionych w internecie. Pacjenci często eliminują ważne składniki diety lub zastępują leczenie żywieniowe tzw. naturalnymi metodami, co może pogorszyć ich stan zdrowia.

Nie internet, lecz specjalista

Diagnoza poważnej choroby wiąże się z ogromnym stresem i naturalną potrzebą szukania rozwiązań. Właśnie dlatego osoby chore są szczególnie podatne na internetowe mity i obietnice „cudownych diet”.

Iga Rawicka, prezes Fundacji EuropaColon Polska i współzałożycielka Koalicji na rzecz Leczenia Żywieniowego, zwraca uwagę, że dezinformacja żywieniowa staje się dziś jednym z największych wyzwań w opiece nad pacjentami. Jej zdaniem rzetelna wiedza medyczna powinna mieć znacznie większą siłę przebicia niż niezweryfikowane treści publikowane w mediach społecznościowych.

Żywienie jest elementem terapii

Specjaliści są zgodni – podczas leczenia nie warto eksperymentować z modnymi dietami ani samodzielnie eliminować całych grup produktów. Każda zmiana sposobu odżywiania powinna być konsultowana z lekarzem lub dietetykiem klinicznym.

Coraz częściej podkreśla się również znaczenie żywienia medycznego, które może stanowić ważny element terapii już od momentu postawienia diagnozy. Odpowiednio dobrana dieta pomaga utrzymać dobrą kondycję organizmu, zmniejsza ryzyko niedożywienia i wspiera skuteczność leczenia.

Eksperci przypominają, że w walce z chorobą nie istnieją cudowne diety. Największą wartość mają zalecenia oparte na aktualnej wiedzy medycznej i indywidualnie dopasowane do potrzeb każdego pacjenta.