Jak komponować dietę, jeśli pracuje się po godzinach?

Wielu ludzi pracuje w systemie zmianowym, a na dodatek niektórzy zostają w pracy dłużej. Tymczasem praca na zmiany skutecznie rozregulowuje cały tryb życia, a czasem nawet jest przyczyną… tycia! Jednak jest dieta, która pomoże w zdrowiu przetrwać taki styl pracy, a nawet zrzucić zbędne kilogramy. A wszystko bez względu na godziny pracy.

Jak komponować dietę, jeśli pracuje się po godzinach?

By utrzymać prawidłową dietę, należy dbać o zachowanie regularnych posiłków, których musi być 4 lub 5 dziennie. Jednak jak przestrzegać tej zasady, jeśli pracuje się w systemie zmianowym? Jak dobrze skomponować dietę, jeśli się pracuje po godzinach? Oto najważniejsze zasady diety dla tych, którzy pracują na nocne zmiany, lub często zostają w pracy dłużej. Małgorzata Paprocka-Chylewska, dietetyk LightBox wskazuje, jak się odżywiać jeśli pracujemy po godzinach.


Jak czasowo wygląda normalna dieta?

Przede wszystkim należy jeść 4-5 posiłków dziennie, a więc: śniadanie, drugie śniadanie, obiad, podwieczorek i kolację. Poza tym, należy je spożywać w odstępach co ok. 3 godziny. Pierwszy jemy do godziny po przebudzeniu, a ostatni najpóźniej na 2 godziny przed położeniem się spać (czyli najlepiej ok. godz. 18). Jest to jednak zasada przeznaczona głównie dla osób, które mają normalny tryb dnia, a więc kończą dzień w okolicach godz. 22. Zupełnie inaczej wygląda taki plan aktywności dobowej, w tym godzin posiłków, w przypadku pracy zmianowej.
By w prosty sposób sprawdzić, czy ta dieta jest właśnie dla nas, wystarczy twierdząco odpowiedzieć na poniższe pytania:
1. Czy jadamy o różnych porach maksymalnie 2-3 posiłki dziennie i na dodatek są one zwykle bardzo obfite?
2. Czy w pracy sięgamy często po batoniki, drożdżówki itp., bo nie mamy czasu i możliwości na przygotowanie sobie i zjedzenie normalnego posiłku?
3. Czy nie chce się nam przed pracą przygotowywać posiłków do zabrania ze sobą do pracy, lub nie mamy na to siły?
4. Czy po powrocie do domu jesteśmy bardzo głodni, zjadamy duży posiłek i od razu idziemy spać?

Dlaczego w przypadku innych godzin pracy warto zadbać o prawidłowy jadłospis?

Wiadomo, że praca na zmiany zwykle bardzo rozregulowuje normalny rytm dnia. Na dodatek, przy braku planowania posiłków i złej logistyce żywieniowej, Łatwo o szybkie przybranie na wadze. Czy jednak utrzymanie normalnej sylwetki i właściwa dieta są możliwe przy takim kłopotliwym trybie życia? Ależ jak najbardziej! Musimy jednak koniecznie unikać sytuacji, zmuszających nas do improwizacji z posiłkami. Nie możemy też sięgać po produkty wysokokaloryczne i jednocześnie mało sycące, a zwykle nawet szkodliwe dla zdrowia. Ponadto, musimy spożywać tyle samo, ile nasz organizm jest w stanie spalić, a jeśli odchudzamy się, to musimy spożywać mniej.

Dieta dla pracujących w innym wymiarze godzinowym i na zmiany – główne zasady.

Na początek należy ustalić sobie jakieś stałe godziny posiłków i potem się ich trzymać. Do pracy nie wolno chodzić bez jedzenia. Nie należy do pracy kupować na odczepnego byle jakiej, kalorycznej i niezdrowej żywności w sklepie. Gdy pracuje się na popołudniowej lub nocnej zmianie, posiłki trudniejsze do przygotowania (np. obiad) należy przestawić na czas pobytu w domu, natomiast do pracy przygotowuje i zabiera się te, które można spożyć na zimno. Trzeba starać się, by dieta pozostawała urozmaicona. Właściwa i różnorodna dieta powinna zawierać:

  • warzywa i owoce – gdyż te dostarczą niezbędne witaminy, błonnik, pektyny, minerały itp.;
  • pieczywo pełnoziarniste i ciemne – bo zawiera więcej błonnika, który zapewni sytość na dłużej;
  • chude mięso i wędliny oraz jajka i rośliny strączkowe – bo m.in. są bogatym źródłem białka;
  • ziarna, nasiona i orzechy – bo m.in. poprawiają pamięć i koncentrację, zawierają kwasy omega-3;
  • 1,5-2 litry płynów dziennie – najlepiej gdy jest to woda mineralna, ewentualnie herbata i niesłodzone herbatki ziołowe lub owocowe;
  • należy ponadto unikać fast-foodów, słodkich napojów z kofeiną i alkoholu oraz nie przesadzać z kawą itp. – bo wpływają negatywnie na koncentrację i samopoczucie oraz na prawidłowy sen.

Propozycje rozłożenia godzinowego posiłków w przypadku pracy zmianowej.

Dieta w czasie pracy na zmiany jest niezbędna w wielu zawodach np. w pracy pielęgniarki i lekarza, w ochronie, w nocnym klubie itp.). W ciągu dnia zmienia się tempo przemiany materii, przy czym najszybsze jest rano, a potem stopniowo w ciągu dnia zwalnia, by stać się najwolniejszym wieczorem. Dlatego też istotny jest nie tylko właściwy godzinowy rozkład posiłków, ale także odpowiedni skład i wielkość tych posiłków, w zależności od pory dnia. Jedną z głównych zasad zdrowego odżywiania jest bowiem regularność i odpowiednia pora jedzenia posiłków. Przy nocnym trybie pracy, a więc i życia, wystarczy trzymać się zasady, by ostatni posiłek jeść przynajmniej na 2 godz. przed położeniem się spać. Inaczej będziemy mogli odczuwać duży głód i wyraźny spadek energii w czasie nocnej pracy. Czas pomiędzy ostatnim posiłkiem a pójściem spać jest potrzebny, by organizm zdążył spalić zjedzony pokarm i niczego nie odłożył w postaci zbędnego tłuszczu. Praca zwykle wymaga jakiejś aktywności, więc nawet późno spożyty posiłek powinien zostać przez organizm spalony. Czy zatem pracując w nocy, ostatni posiłek i tak powinno się zjeść o 18.00 w ciągu dnia?

Poniżej podajemy rozkład godzinowy posiłków.
W przypadku pracy na I zmianę (czyli: praca w godz. 6:00-14:00, pobudka ok. 5:00, a zasypianie ok. 21:00), najlepiej stosować następujące godziny posiłków: 5:30 śniadanie w domu, 9:00 drugie śniadanie w pracy, 12:30 lunch w pracy, 15:30 obiad w domu, 18:30przekąska w domu.

W przypadku pracy na II zmianę (czyli: praca w godz. 14:00-22:00, pobudka ok. 8:00, zasypianie ok. 23:00), najlepiej stosować następujące godziny posiłków: 8:30 śniadanie w domu, 12:00 lunch w domu, 15:00 obiad w pracy, 18:00 kolacja w pracy, 20:00 przekąska w pracy.

W przypadku pracy na III zmianę (czyli: praca w godz. 22:00-6:00, pobudka ok. 15:00, zasypianie ok. 7:00), najlepiej stosować następujące godziny posiłków: 15:30 śniadanie w domu, 19:3 0 lunch w domu, 23:00 obiad w pracy, 2:00 kolacja w pracy, 4:00 przekąska w pracy.

W wielu poradnikach można znaleźć zalecenie, by posiłki spożywać do godz. 18.00. Jednak zasada ta jest przeznaczona głównie dla osób kończących dzień ok. godz. 22.00. Ostatni posiłek nie może być zbyt obfity i najlepiej, jeśli składa się z produktów lekkostrawnych. Poza tym, późnym wieczorem i w nocy lepiej nie jeść produktów tłustych i ciężkostrawnych. Nie należy też jeść sosów, pszennego jasnego pieczywa, słodkich bułek, pączków ani dań mocno przetworzonych (np. zupek w proszku), bo są kaloryczne i tuczące, mają szkodliwe E-dodatki, a na dodatek nasz organizm może mieć trudności z ich trawieniem. W zamian za to, można np. przygotować sobie sałatkę z warzyw z dodatkiem piersi kurczaka lub tuńczyka, lub też zjeść chudy twarożek z warzywnymi nowalijkami, lub naturalny jogurt z musli, owocami i ziarnami. Należy także pamiętać o śniadaniu, którego nie wolno pomijać i jeść je nie później, jak godzinę po przebudzeniu. Kolejne posiłki spożywa się koniecznie o stałych porach i lepiej niech to będzie 5 mniejszych posiłków, lub 4 nieco większe, a nie trzy obfite, bo takie żywienie tuczy! Najważniejszym posiłkiem na początku dnia pracy jest śniadanie, więc można sobie pozwolić na większą ilość kalorii w tym posiłku, w stosunku do kolejnych. Największym z posiłków jest jednak obiad, który należy jeść jeszcze w pierwszej połowie dnia pracy. Za to kolacja ma być lekka i niskokaloryczna. II śniadanie i podwieczorek mają stanowić jedynie lekkie przekąski.

  • Domisia

    mam ustalony jadłospis na miesiąc, ale posiłki się nie powtarzają. I dobrze, bo inaczej taka dieta szybko by mi sie znudziła i skończyła pożeraniem ulubionych dań w pracy 🙂 Do tego i tak biorę IQgreen więc z wagą nie ma problemu.