Wysokie temperatury i wakacyjna aura nie chronią przed infekcjami gardła. Wręcz przeciwnie — latem lekarze obserwują coraz więcej przypadków anginy. Winna bywa klimatyzacja, gwałtowne zmiany temperatur, odwodnienie oraz osłabiona odporność. Dlaczego chorujemy właśnie wtedy, gdy najmniej się tego spodziewamy?
Angina kojarzy się przede wszystkim z jesienią i zimą. Większość osób jest przekonana, że ból gardła, gorączka i infekcje migdałków pojawiają się głównie wtedy, gdy za oknem robi się zimno i deszczowo. Tymczasem lekarze od lat zauważają wyraźny wzrost zachorowań również w sezonie wakacyjnym. Dla wielu pacjentów to spore zaskoczenie — szczególnie gdy infekcja dopada podczas urlopu, wyjazdu nad morze albo w środku upałów.
Eksperci podkreślają jednak, że lato wcale nie jest bezpiecznym okresem dla gardła i odporności. Wręcz przeciwnie — współczesny styl życia, klimatyzowane pomieszczenia, zimne napoje i szybkie tempo dnia sprawiają, że organizm jest mocno narażony na infekcje. A gardło bardzo szybko reaguje na gwałtowne zmiany temperatur.
Dlaczego angina pojawia się właśnie latem?
Jednym z najważniejszych powodów są duże różnice temperatur, z którymi organizm musi mierzyć się niemal codziennie. Rozgrzane ciało bardzo źle znosi nagłe schładzanie. W praktyce oznacza to, że wystarczy wejście z trzydziestostopniowego upału do mocno klimatyzowanego samochodu, biura czy galerii handlowej, by błony śluzowe gardła zaczęły się bronić przed gwałtowną zmianą warunków.
Gardło jest wyjątkowo wrażliwe na wychłodzenie. Gdy śluzówka zostaje nagle schłodzona, naczynia krwionośne kurczą się, a miejscowa odporność spada. W takiej sytuacji bakterie i wirusy mają znacznie łatwiejszy dostęp do organizmu.
Do tego dochodzą lodowate napoje, lody i bardzo zimne desery spożywane podczas upałów. Same w sobie nie wywołują anginy, ale mogą znacząco osłabiać gardło. Szczególnie niebezpieczne jest picie bardzo zimnych napojów zaraz po intensywnym wysiłku lub długim przebywaniu na słońcu.
Lekarze zwracają uwagę, że organizm latem bywa również bardziej przemęczony. Urlopy nie zawsze oznaczają odpoczynek. Częste podróże, niedobór snu, imprezy, alkohol, nieregularne posiłki i odwodnienie skutecznie obniżają odporność. W efekcie organizm staje się bardziej podatny na infekcje.
Czym właściwie jest angina?
Angina to ostre zapalenie migdałków podniebiennych i gardła. Najczęściej wywoływana jest przez bakterie — głównie paciorkowce grupy A — choć może mieć również podłoże wirusowe.
Infekcja rozwija się zwykle bardzo szybko. Charakterystyczny jest nagły początek objawów oraz silny ból gardła, który utrudnia przełykanie. W przypadku anginy bakteryjnej często pojawia się wysoka gorączka, osłabienie, bóle mięśni i powiększone węzły chłonne.
Migdałki stają się zaczerwienione, obrzęknięte i mogą być pokryte białym nalotem. Wiele osób odczuwa także charakterystyczne „łamanie w kościach”, silne zmęczenie oraz problemy z jedzeniem i piciem.
W przypadku infekcji wirusowych objawy bywają łagodniejsze. Częściej towarzyszy im katar, kaszel, chrypka i stan podgorączkowy.
Klimatyzacja — największy wróg gardła?
Specjaliści nie mają wątpliwości, że klimatyzacja jest jednym z głównych powodów letnich infekcji gardła. Problemem nie jest jednak samo urządzenie, ale sposób jego używania.
W wielu biurach, samochodach czy sklepach temperatura ustawiana jest zdecydowanie za nisko. Organizm musi wtedy nieustannie przystosowywać się do gwałtownych zmian. Przechodzenie z upału do bardzo zimnych pomieszczeń stanowi ogromne obciążenie dla układu odpornościowego.
Klimatyzacja dodatkowo wysusza powietrze. Suche śluzówki nosa i gardła tracą swoją naturalną warstwę ochronną, przez co wirusy i bakterie łatwiej przenikają do organizmu.
Eksperci zalecają, by różnica temperatur pomiędzy wnętrzem pomieszczenia a temperaturą na zewnątrz nie była większa niż 5–7 stopni. Bardzo ważne jest również regularne czyszczenie klimatyzacji, ponieważ zaniedbane urządzenia mogą gromadzić bakterie, grzyby i alergeny.
Zimne napoje i lody — czy naprawdę powodują chorobę?
To jeden z najczęściej powtarzanych mitów. Same lody czy zimne napoje nie wywołują anginy. Problem pojawia się wtedy, gdy organizm jest mocno rozgrzany, a gardło zostaje nagle schłodzone.
Wysoka temperatura powoduje rozszerzenie naczyń krwionośnych. Gwałtowne ochłodzenie prowadzi do ich szybkiego skurczu, co osłabia miejscową odporność błon śluzowych. W efekcie drobnoustroje łatwiej namnażają się w gardle.
Najbardziej ryzykowne jest picie lodowatych napojów po wysiłku fizycznym, podczas upału lub bezpośrednio po opalaniu. Organizm potrzebuje czasu, by stopniowo się schłodzić.
Latem łatwiej o odwodnienie
Wysokie temperatury powodują intensywniejszą utratę wody. Wiele osób nie zdaje sobie sprawy, że odwodnienie wpływa również na stan śluzówek gardła i nosa.
Gdy organizm jest niedostatecznie nawodniony, błony śluzowe stają się suche i bardziej podatne na mikrouszkodzenia. To właśnie wtedy wirusy i bakterie mają łatwiejszą drogę do rozwoju infekcji.
Lekarze podkreślają, że odpowiednie nawodnienie jest jednym z najważniejszych elementów profilaktyki letnich infekcji. W czasie upałów organizm potrzebuje znacznie większej ilości płynów niż zwykle.
Dlaczego dzieci częściej chorują latem?
Latem angina bardzo często dotyka również dzieci. Powody są podobne jak u dorosłych, ale organizm najmłodszych reaguje znacznie szybciej na zmiany temperatur.
Dzieci często piją bardzo zimne napoje, jedzą lody i długo przebywają w wodzie podczas kąpieli. Dodatkowo ich układ odpornościowy dopiero się rozwija, dlatego infekcje pojawiają się łatwiej.
Duże znaczenie mają również skupiska ludzi podczas wakacyjnych wyjazdów, kolonii czy pobytów w hotelach. Wirusy i bakterie bardzo szybko rozprzestrzeniają się w takich miejscach.
Jak odróżnić anginę od zwykłego bólu gardła?
Nie każdy ból gardła oznacza anginę. Przy zwykłym podrażnieniu objawy są zazwyczaj łagodniejsze i ustępują po kilku dniach.
Angina rozwija się gwałtownie i zwykle towarzyszy jej wysoka gorączka oraz silne osłabienie. Charakterystyczne są także trudności z przełykaniem i wyraźnie powiększone migdałki.
Lekarze podkreślają, że przy nasilonych objawach nie warto leczyć się wyłącznie domowymi sposobami. W przypadku anginy bakteryjnej często konieczne jest wdrożenie antybiotyku, aby uniknąć groźnych powikłań.
Nieleczona infekcja może prowadzić między innymi do zapalenia zatok, uszu, ropni okołomigdałkowych, a nawet powikłań dotyczących serca czy nerek.
Jak chronić gardło latem?
Specjaliści podkreślają, że profilaktyka letnich infekcji wcale nie jest trudna. Najważniejsze jest unikanie gwałtownych zmian temperatur oraz wspieranie odporności organizmu.
Warto:
• unikać bardzo zimnych napojów podczas upałów,
• nie ustawiać klimatyzacji na skrajnie niską temperaturę,
• regularnie pić wodę,
• dbać o odpowiednią ilość snu,
• ograniczać przemęczenie organizmu,
• wzmacniać odporność dietą bogatą w warzywa i owoce,
• pamiętać o regeneracji podczas wakacyjnych wyjazdów.
Bardzo ważne jest również szybkie reagowanie na pierwsze objawy infekcji. Bagatelizowanie bólu gardła latem to jeden z najczęstszych błędów.
Letnie infekcje będą coraz częstsze?
Lekarze zauważają, że liczba wakacyjnych infekcji gardła rośnie z roku na rok. Wpływa na to między innymi styl życia, coraz powszechniejsza klimatyzacja oraz większa mobilność społeczeństwa.
Organizm latem często funkcjonuje w trybie ciągłego przeciążenia — niedobór snu, podróże, stres i zmęczenie skutecznie obniżają odporność. Dlatego eksperci podkreślają, że dbanie o zdrowie w czasie wakacji powinno być równie ważne jak odpoczynek i dobra zabawa.
Bo choć angina kojarzy się głównie z zimą, coraz częściej dopada nas właśnie wtedy, gdy najmniej się jej spodziewamy — podczas upalnych, wakacyjnych dni.
